Лазер куркынычсызлыгы турында сезгә белергә кирәк булган бар нәрсә
Лазерның куркынычсызлыгы сез эшли торган лазер классына бәйле.
Класс саны күбрәк булган саен, сезгә шулкадәр күбрәк саклык чаралары күрергә кирәк булачак.
Кисәтүләргә һәрвакыт игътибарлы булыгыз һәм кирәк булганда тиешле саклагыч чаралар кулланыгыз.
Лазер классификациясен аңлау лазерлар белән эшләгәндә яки алар янында эшләгәндә куркынычсызлыкны тәэмин итәргә ярдәм итә.
Лазерлар куркынычсызлык дәрәҗәләренә карап төрле классларга бүленә.
Менә һәр классның гади анализы һәм алар турында сезгә белергә кирәк булган нәрсәләр.
Лазер класслары нәрсә ул: аңлатма
Лазер классларын аңлау = куркынычсызлык турында мәгълүматны арттыру
1 нче класслы лазерлар
1 нче класслы лазерлар иң куркынычсыз төр.
Алар гадәти куллану вакытында, хәтта озак вакыт караганда яки оптик җиһазлар белән караганда да күзләр өчен зыянсыз.
Бу лазерларның гадәттә көче бик түбән, еш кына берничә микроватт кына.
Кайбер очракларда, аларны 1 нче класс итү өчен, югарырак куәтле лазерлар (мәсәлән, 3 яки 4 нче класс) кушыла.
Мәсәлән, лазер принтерлары югары куәтле лазерлар кулланалар, ләкин алар ябык булганлыктан, алар 1 нче класс лазерлары дип санала.
Җиһазлар ватылмаган очракта, куркынычсызлык турында борчылырга кирәкми.
1M класслы лазерлар
1M класслы лазерлар 1 класслы лазерларга охшаш, чөнки алар гадәти шартларда күзләр өчен гадәттә куркынычсыз.
Әмма, әгәр сез нурны бинокль кебек оптик кораллар ярдәмендә зурайтсагыз, ул куркыныч булырга мөмкин.
Чөнки зурайтылган нур, күзгә зыянсыз булса да, куркынычсыз көч дәрәҗәсеннән артып китәргә мөмкин.
Лазер диодлары, оптик җепселле элемтә системалары һәм лазер тизлеген билгеләүче җайланмалар 1M класс категориясенә керә.
2 нче класслы лазерлар
2 нче класс лазерлары, табигый күз йому рефлексы аркасында, күбесенчә куркынычсыз.
Әгәр сез нурга карасагыз, күзләрегез автоматик рәвештә йомылачак, шуңа күрә нурга дучар булу вакыты 0,25 секундтан да кимрәк булачак — гадәттә бу зыянны булдырмас өчен җитә.
Бу лазерлар сез аңлы рәвештә нурга текәлгән очракта гына куркыныч тудыра.
2 нче класс лазерлары күренә торган яктылык чыгарырга тиеш, чөнки күз йому рефлексы яктылык күренгәндә генә эшли.
Бу лазерлар гадәттә 1 милливатт (мВт) өзлексез көч белән чикләнә, гәрчә кайбер очракларда бу чик югарырак булырга мөмкин.
2M класслы лазерлар
2M класслы лазерлар 2 нче класска охшаш, ләкин аларның төп аермасы бар:
Әгәр дә сез нурны зурайту кораллары (мәсәлән, телескоп) аша карасагыз, күз йомылу рефлексы күзләрегезне сакламаячак.
Зурайтылган нурга кыска вакытка гына тәэсир итү дә җәрәхәтләргә китерергә мөмкин.
3R класслы лазерлар
3R класслы лазерлар, лазер күрсәткечләре һәм кайбер лазер сканерлары кебек, 2 нче класска караганда көчлерәк, ләкин дөрес кулланылса, чагыштырмача куркынычсыз.
Нурга турыдан-туры карау, бигрәк тә оптик җайланмалар аша, күзләргә зыян китерергә мөмкин.
Ләкин кыска вакытлы тәэсир гадәттә зыянлы түгел.
3R класслы лазерлар ачык кисәтү этикеткалары булырга тиеш, чөнки алар дөрес кулланылмаса, куркыныч тудырырга мөмкин.
Иске системаларда 3R классы IIIa классы дип аталган.
3B класслы лазерлар
3B класслы лазерлар куркынычрак һәм алар белән сак эш итәргә кирәк.
Нурга турыдан-туры тәэсир итү яки көзге сыман чагылышлар күз җәрәхәтенә яки тире пешүенә китерергә мөмкин.
Бары тик таралган, таралган чагылышлар гына куркынычсыз.
Мәсәлән, 3B класслы өзлексез дулкынлы лазерлар 315 нм һәм инфракызыл арасындагы дулкын озынлыклары өчен 0,5 ватттан артмаска тиеш, ә күренү диапазонындагы (400–700 нм) импульслы лазерлар 30 миллиджоульдан артмаска тиеш.
Бу лазерлар гадәттә күңел ачу чаралары өчен яктырту шоуларында очрый.
4 нче класс лазерлары
4 нче класс лазерлары иң куркынычлары.
Бу лазерлар күз һәм тире җәрәхәтләренә китерергә җитәрлек көчле, хәтта ут чыгарырга да мөмкин.
Алар лазер белән кисү, эретеп ябыштыру һәм чистарту кебек сәнәгать кушымталарында кулланыла.
Әгәр дә сез 4 нче класслы лазер янында тиешле куркынычсызлык чаралары күрелмәгән булса, сез җитди куркыныч астында каласыз.
Хәтта туры булмаган чагылышлар да зыян китерергә мөмкин, һәм якындагы материаллар яна башларга мөмкин.
Һәрвакыт саклагыч киемнәр киегез һәм куркынычсызлык кагыйдәләрен үтәгез.
Автоматлаштырылган лазер билгеләү машиналары кебек кайбер югары куәтле системалар 4 нче класс лазерларына керә, ләкин куркынычларны киметү өчен аларны куркынычсыз рәвештә ябып куярга мөмкин.
Мәсәлән, Laserax машиналары көчле лазерлар куллана, ләкин алар тулысынча ябык булганда 1 нче класс куркынычсызлык стандартларына туры килерлек итеп эшләнгән.
Лазерның төрле мөмкин булган куркынычлары
Лазер куркынычларын аңлау: күз, тире һәм янгын куркынычлары
Лазерлар дөрес кулланылмаса, куркыныч булырга мөмкин, өч төп куркыныч төре бар: күз җәрәхәтләре, тире пешүләре һәм янгын куркынычы.
Әгәр лазер системасы 1 нче класска (иң куркынычсыз категория) кертелмәгән булса, бу өлкәдәге эшчеләр һәрвакыт саклагыч чаралар, мәсәлән, күзләре өчен саклагыч күзлекләр һәм тиреләре өчен махсус костюмнар кияргә тиеш.
Күз җәрәхәтләре: иң җитди куркыныч
Лазерлардан күз җәрәхәтләре иң җитди проблема булып тора, чөнки алар даими зыянга яки сукырлыкка китерергә мөмкин.
Менә ни өчен бу җәрәхәтләр була һәм аларны ничек булдырмаска.
Лазер нуры күзгә кергәч, мөгезкатлау һәм күз линзасы бергәләп аны челтәр катламына (күзнең арткы өлешенә) юнәлтә.
Бу концентрацияләнгән яктылык аннары ми тарафыннан сурәтләр булдыру өчен эшкәртелә.
Ләкин күзнең бу өлешләре - мөгезкатлау, күз линзасы һәм челтәр катламы - лазер зыянына бик тиз бирешәләр.
Теләсә нинди лазер күзләргә зыян китерергә мөмкин, ләкин кайбер дулкын озынлыклары аеруча куркыныч.
Мәсәлән, күп лазер гравировкалау машиналары кеше күзенә күренми торган якын инфракызыл (700–2000 нм) яки ерак инфракызыл (4000–11000+ нм) диапазоннарда яктылык чыгара.
Күренмә яктылык күзнең челтәр катламына төшкәнче өлешчә күз өслеге тарафыннан сеңдерелә, бу аның йогынтысын киметергә ярдәм итә.
Ләкин инфракызыл яктылык бу яклауны урап үтә, чөнки ул күренми, ягъни ул тулы көч белән күз челтәренә барып җитә, бу аны тагын да зарарлырак итә.
Бу артык энергия күз челтәрен яндырып, сукырлыкка яки җитди зыянга китерергә мөмкин.
400 нм дан кимрәк дулкын озынлыклары булган лазерлар (ультрафиолет диапазонында) шулай ук фотохимик зыян китерергә мөмкин, мәсәлән, катаракта, ул вакыт узу белән күрүне томалый.
Лазер күзләренә зыян китерүдән иң яхшы саклану чарасы - тиешле лазер күзлекләрен кию.
Бу күзлекләр куркыныч яктылык дулкыннарын йоту өчен эшләнгән.
Мәсәлән, сез Laserax җепсел лазер системасы белән эшләсәгез, сезгә 1064 нм дулкын озынлыгындагы яктылыктан саклый торган күзлекләр кирәк булачак.
Тире өчен куркынычлар: пешүләр һәм фотохимик зыян
Лазердан тире җәрәхәтләре, гадәттә, күз җәрәхәтләренә караганда җиңелрәк булса да, аларга игътибар кирәк.
Лазер нуры яки аның көзге сыман чагылышы белән турыдан-туры бәйләнеш тирене пешерергә мөмкин, кайнар мичкә кагылган кебек.
Пешүнең авырлыгы лазерның көченә, дулкын озынлыгына, экспозиция вакытына һәм зарарланган өлкәнең зурлыгына бәйле.
Лазерлардан тире зыянының ике төп төре бар:
Термик зыян
Кайнар өслектән пешүгә охшаган.
Фотохимик зыян
Кояш пешүе кебек, ләкин яктылыкның билгеле бер дулкын озынлыкларына дучар булу нәтиҗәсендә барлыкка килә.
Тире җәрәхәтләре, гадәттә, күз җәрәхәтләренә караганда җиңелрәк булса да, куркынычны киметү өчен саклагыч кием һәм калканнар куллану мөһим.
Янгын куркынычлары: Лазерлар материалларны ничек яндыра ала
Лазерлар, аеруча югары куәтле 4 нче класс лазерлары, янгын куркынычы тудыра.
Аларның нурлары, чагылган яктылык белән бергә (хәтта таралган яки таралган чагылышлар да), тирә-юньдәге янучан материалларны яндырырга мөмкин.
Янгыннарны булдырмас өчен, 4 нче класс лазерлары тиешенчә ябык булырга тиеш, һәм аларның чагылу юлларын җентекләп карарга кирәк.
Моңа туры һәм диффуз чагылышларны исәпкә алу керә, әгәр әйләнә-тирә мохит игътибар белән идарә ителмәсә, алар янгын чыгарырлык энергиягә ия була ала.
1 нче класслы лазер продукты нәрсә ул
Лазер куркынычсызлыгы этикеткаларын аңлау: алар чынлыкта нәрсәне аңлата?
Лазер продуктлары һәркайда кисәтү этикеткалары белән билгеләнгән, ләкин сез бу этикеткаларның чынлыкта нәрсә аңлатканын кайчан да булса уйлап карадыгызмы?
Аерым алганда, "1 нче класс" ярлыгы нәрсәне аңлата, һәм кайсы ярлыклар кайсы продуктларга кулланылуын кем хәл итә? Әйдәгез, аны җентекләп карап чыгыйк.
1 нче класслы лазер нәрсә ул?
1 нче класслы лазер - Халыкара электротехник комиссия (IEC) тарафыннан билгеләнгән катгый куркынычсызлык стандартларына туры килә торган лазер төре.
Бу стандартлар 1 нче класс лазерларының куллану өчен табигый рәвештә куркынычсыз булуын һәм махсус контроль чаралары яки саклагыч җиһазлар кебек өстәмә куркынычсызлык чараларын таләп итмәвен тәэмин итә.
1 нче класслы лазер продуктлары нәрсә ул?
Икенче яктан, 1 нче класс лазер продуктлары югарырак куәтле лазерларны (мәсәлән, 3 нче яки 4 нче класс лазерлары) үз эченә ала, ләкин алар куркынычларны киметү өчен куркынычсыз рәвештә ябылган.
Бу продуктлар лазер нурын чиктә тоту өчен эшләнгән, эчендәге лазер көчлерәк булса да, нурланышны булдырмас өчен.
Аерма нинди?
1 нче класс лазерлары да, 1 нче класс лазер продуктлары да куркынычсыз булса да, алар бер үк түгел.
1 нче класс лазерлары - түбән куәтле лазерлар, алар гадәти куллану вакытында өстәмә яклау кирәк булмыйча куркынычсыз булырлык итеп эшләнгән.
Мәсәлән, сез 1 нче класс лазер нурына саклагыч күзлекләрсез куркынычсыз карый аласыз, чөнки ул аз энергия куллана һәм куркынычсыз.
Ләкин 1 нче класслы лазер продукты эчендә көчлерәк лазер булырга мөмкин, һәм аны куллану куркынычсыз булса да (ул ябык булганга күрә), турыдан-туры нурланышка дучар булу, әгәр корпус зыян күргән булса, куркыныч тудырырга мөмкин.
Лазер продуктлары ничек җайга салына?
Лазер продуктлары халыкара дәрәҗәдә IEC тарафыннан җайга салына, ул лазер куркынычсызлыгы буенча күрсәтмәләр бирә.
Бу стандартларга якынча 88 илдән экспертлар өлеш кертә, алар түбәндәгеләр буенча төркемләнгәнIEC 60825-1 стандарты.
Бу күрсәтмәләр лазер продуктларының төрле мохиттә куллану өчен куркынычсыз булуын тәэмин итә.
Ләкин, IEC бу Стандартларны турыдан-туры үтәми.
Сез кайда булуыгызга карап, җирле хакимият лазер куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәү өчен җаваплы булачак.
IEC күрсәтмәләрен конкрет ихтыяҗларга (мәсәлән, медицина яки сәнәгать учреждениеләрендәге кебек) туры китереп җайлаштыру.
Һәр илдә кагыйдәләр бераз аерылып торса да, IEC стандартларына туры килә торган лазер продуктлары, гомумән алганда, бөтен дөньяда кабул ителә.
Икенче төрле әйткәндә, әгәр продукт IEC стандартларына туры килсә, ул гадәттә җирле кагыйдәләргә дә туры килә, бу аны чик аша куллануны куркынычсызрак итә.
Лазер продукты 1 нче класс булмаса, нишләргә?
Идеаль вариантта, потенциаль куркынычларны бетерү өчен, барлык лазер системалары да 1 нче класслы булыр иде, ләкин чынлыкта күпчелек лазерлар 1 нче класс түгел.
Күп кенә сәнәгать лазер системалары, мәсәлән, лазер белән билгеләү, лазер белән эретеп ябыштыру, лазер белән чистарту һәм лазер текстурасы өчен кулланыла торганнар, 4 нче класслы лазерлар булып тора.
4 нче класс лазерлары:Игътибар белән контрольдә тотылмаса, куркыныч булырга мөмкин булган югары куәтле лазерлар.
Бу лазерларның кайберләре контрольдә тотылган мохиттә кулланыла (мәсәлән, эшчеләр куркынычсызлык җиһазлары кигән махсуслаштырылган бүлмәләрдә).
Җитештерүчеләр һәм интеграторлар еш кына 4 нче класс лазерларын куркынычсызрак итү өчен өстәмә чаралар күрәләр.
Алар моны лазер системаларын берәмтекләп эшлиләр, бу аларны, нигездә, 1 нче класслы лазер продуктларына әйләндерә, шуның белән аларның куллану куркынычсызлыгын тәэмин итә.
Сезгә нинди кагыйдәләр кагыла икәнен белергә телисезме?
Лазер куркынычсызлыгы турында өстәмә чыганаклар һәм мәгълүмат
Лазер куркынычсызлыгын аңлау: Стандартлар, кагыйдәләр һәм ресурслар
Лазер куркынычсызлыгы һәлакәтләрне булдырмауда һәм лазер системалары белән дөрес эш итүне тәэмин итүдә бик мөһим.
Тармак стандартлары, хөкүмәт кагыйдәләре һәм өстәмә ресурслар лазер операцияләренең һәркем өчен куркынычсызлыгын тәэмин итәргә ярдәм итүче күрсәтмәләр бирә.
Лазер куркынычсызлыгын аңлау өчен сезгә ярдәм итәчәк төп чыганакларның гадиләштерелгән анализы.
Лазер куркынычсызлыгы өчен төп стандартлар
Лазер куркынычсызлыгы турында тулы аңлауның иң яхшы ысулы - билгеләнгән стандартлар белән танышу.
Бу документлар тармак белгечләре арасындагы хезмәттәшлек нәтиҗәсе булып тора һәм лазерларны куркынычсыз куллану буенча ышанычлы күрсәтмәләр бирә.
Бу стандарт, Америка Милли Стандартлар Институты (ANSI) тарафыннан расланган, Америка Лазер Институты (LIA) тарафыннан бастырылган.
Бу лазер кулланучы һәркем өчен иң мөһим чыганакларның берсе, ул лазер белән куркынычсыз эшләү өчен ачык кагыйдәләр һәм тәкъдимнәр бирә.
Ул лазер классификациясен, куркынычсызлык протоколларын һәм башка күп нәрсәләрне үз эченә ала.
Бу стандарт, шулай ук ANSI тарафыннан расланган, махсус рәвештә җитештерү секторы өчен эшләнгән.
Ул сәнәгать мохитендә лазер куллану өчен җентекле куркынычсызлык күрсәтмәләрен тәкъдим итә, эшчеләрнең һәм җиһазларның лазер белән бәйле куркынычлардан саклануын тәэмин итә.
Бу стандарт, шулай ук ANSI тарафыннан расланган, махсус рәвештә җитештерү секторы өчен эшләнгән.
Ул сәнәгать мохитендә лазер куллану өчен җентекле куркынычсызлык күрсәтмәләрен тәкъдим итә, эшчеләрнең һәм җиһазларның лазер белән бәйле куркынычлардан саклануын тәэмин итә.
Лазер куркынычсызлыгы турындагы хөкүмәт кагыйдәләре
Күп илләрдә эш бирүчеләр лазерлар белән эшләгәндә хезмәткәрләренең куркынычсызлыгын тәэмин итү өчен юридик яктан җаваплы.
Төрле төбәкләрдәге тиешле кагыйдәләргә гомуми күзәтү:
Америка Кушма Штатлары:
FDA 21 нче титулның 1040 нчы өлеше, лазерларны да кертеп, яктылык чыгаручы продуктлар өчен эш стандартларын билгели.
Бу кагыйдә АКШта сатыла торган һәм кулланыла торган лазер продуктлары өчен куркынычсызлык таләпләрен җайга сала.
Канада:
Канада Хезмәт Кодексы һәмХезмәтне саклау һәм куркынычсызлык кагыйдәләре (SOR/86-304)эш урынында куркынычсызлык кагыйдәләрен билгеләгез.
Моннан тыш, "Радиация чыгаручы җайланмалар турындагы" һәм "Ядро куркынычсызлыгы һәм контроле турындагы" законнар лазер нурланышы куркынычсызлыгы һәм әйләнә-тирә мохит сәламәтлеге мәсьәләләрен хәл итә.
Европа:
Европада,89/391/EEC Директивасыхезмәт куркынычсызлыгы һәм сәламәтлегенә игътибар итә, эш урынында куркынычсызлык өчен киң кысаларны тәэмин итә.
...Ясалма оптик нурланыш директивасы (2006/25/EC)лазер куркынычсызлыгына, аерым алганда, юнәлтелгән, оптик нурланыш өчен экспозиция чикләрен һәм куркынычсызлык чараларын көйли.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 20 декабре